Trong không gian làng quê mộc mạc, câu chuyện về người nông dân và những vật nuôi của mình luôn chứa đựng nét duyên dáng riêng. Đặc biệt, vào mùa mưa, khi tiếng muỗi vẳng như sáo thổi, việc chăm sóc đàn trâu, đàn heo đòi hỏi sự cẩn trọng và những thói quen riêng biệt. Một sự nhầm lẫn ngỡ ngàng trong đêm khuya đã tạo nên tình huống dở khóc dở cười, phơi bày sự gắn bó kỳ lạ giữa con người và loài vật.
Cuộc sống nông thôn và thói quen canh tác
Chốn làng quê yên bình, mái nhà tôi không sở hữu đàn bò to lớn mà chỉ có bầy heo nhốn nháo cùng đàn trâu lực lưỡng, là nguồn sinh kế chính của gia đình. Từ bậc cửa nhìn ra, chuồng trâu an vị bên tay trái, trong khi chuồng heo lại nằm phía tay phải, tạo nên một cảnh tượng quen thuộc.
Đặc biệt, vùng đất này mỗi độ mưa về, muỗi nhiều vô kể, tiếng kêu vo ve như tiếng sáo, buộc lòng chúng tôi phải giăng mùng cẩn thận, che chắn cho cả trâu lẫn heo yên giấc mỗi đêm. Sự chăm sóc tỉ mỉ ấy thể hiện tình cảm và trách nhiệm của người nông dân với những con vật gắn bó với đời mình.
Năm ấy, mùa mưa đến sớm hơn thường lệ, khiến việc đồng áng trở nên cấp bách. Để tránh ruộng bị ngập úng, tôi phải dồn sức cày gấp ba thửa đất. Mỗi khi hoàn tất một buổi cày, ba chú trâu được thả tự do, giao cho vợ tôi chăm sóc.
Đến khoảng đầu canh năm, tiếng vợ tôi đánh thức, nhắc tôi ra mở chuồng, lùa trâu ra đồng tiếp tục công việc. Một thói quen đặc biệt đã hình thành trong tôi: khi ngủ, tôi luôn quay đầu vào vách, để lúc chợt tỉnh giấc, chỉ việc đứng dậy và theo quán tính đi thẳng ra mở chuồng trâu bên tay trái mà dắt chúng đi làm.
Buổi cày đêm kỳ lạ
Đàn trâu nhà tôi nổi bật với cặp đôi “Pháo” và “Chim” – một con đực mạnh mẽ, một con cái nhanh nhẹn, chúng được xem là cặp đôi ăn ý và khỏe nhất vùng. Giống trâu này có thân hình vạm vỡ, vai rộng, bụng thon, mông nở nang, sức bền đáng nể, có thể cày kéo suốt ngày dài mà không biết mệt. Một đêm nọ, trời còn tờ mờ sáng, vừa nghe tiếng vợ gọi, tôi đã vội vàng lùa trâu ra đồng, tra ách và bắt đầu công việc cày bừa. Trong màn đêm vẫn còn bao phủ, tôi nhận thấy sự khác lạ từ hai con vật. Lúc lùa ra chuồng, chúng chạy lúp xúp có vẻ vội vàng, nhưng khi bắt đầu kéo cày, chúng lại tiến lên vù vù, đầy vẻ hăng hái và sung sức, điều này khiến tôi không khỏi ngạc nhiên.
Tôi tiếp tục thúc trâu cày cuốc miệt mài cho đến khi ánh bình minh dần ló rạng. Khoảnh ruộng rộng một mẫu tây đã được cày đi cày lại hơn bảy vòng nong, đất đai tơi xốp dần. Tuy nhiên, điều kỳ lạ là càng về sáng, khi mặt trời lên cao, cặp trâu lại càng tỏ vẻ uể oải, bước đi chậm chạp hẳn. Tôi vẫn giữ chặt tay cày, mắt dõi xuống luống đất, miệng liên tục hô to những câu thúc giục quen thuộc: “Vó vô Pháo! Thá ra Chim!”, tay không ngừng quất roi về phía trước. Thế nhưng, thật khó hiểu, hai con vật chẳng những không hề lắng nghe hiệu lệnh mà còn thở hồng hộc, bước đi lết bết, thậm chí để mặc lũ muỗi vằn vện chích đốt vàng cả mông. Cái đuôi cụt ngủn của chúng chỉ ngoáy ngoáy một cách yếu ớt, không còn phất phơ đập muỗi nhanh nhẹn như mọi bận.
Khi sự nhầm lẫn được hé lộ
Sau một hồi gắng sức, cặp đôi này cuối cùng cũng nằm ì ra giữa ruộng, nhất định không chịu nhúc nhích. Bực tức vì sự ì ạch bất thường, tôi nổi giận, vung roi quất thật mạnh vào con bên này, nó bất ngờ kêu “éc” một tiếng chói tai. Đánh thêm một roi vào con còn lại, nó cũng ré lên “éc éc” tương tự. Tiếng kêu ấy quá đỗi quen thuộc, nhưng lại không phải của trâu. Bán tín bán nghi, tôi cúi xuống nhìn kỹ hơn vào đôi vật đang nằm bẹp dưới bùn. Và rồi, một sự thật kinh ngạc chợt bừng tỉnh khiến tôi bật ngửa người, vỡ lẽ ra tất cả.
Đêm qua, vợ tôi đã vô tình xoay ngược chiều chiếc chõng ngủ. Khi nghe tiếng vợ gọi lúc đầu canh năm, trong cơn ngái ngủ, tôi đã theo thói quen cũ, mắt nhắm mắt mở bật dậy, đi thẳng ra phía tay trái để mở cửa chuồng. Ai có thể ngờ được, cái chuồng tôi mở ra không phải là chuồng trâu, mà lại chính là chuồng heo!
