Mỗi độ tháng Tư về, ký ức tuổi thơ tại quê ngoại lại ùa về trong tâm trí, với những kỷ niệm trong veo về vòng tay của ngoại, cánh đồng rộng lớn cùng tiếng vịt rộn ràng. Nơi đây không chỉ lưu giữ những tháng ngày ngây thơ mà còn là nơi chắp cánh cho nhiều bài học quý giá về cuộc sống.
Tuổi thơ êm đềm cùng ngoại và đàn vịt đồng
Tuổi thơ của tôi gắn liền với những tháng ngày được sống tại quê ngoại, nơi tôi được ngoại bao bọc và trải nghiệm cuộc sống thôn quê mộc mạc. Tôi còn nhớ rõ những buổi chiều theo chân ngoại đi chăn đàn vịt chạy đồng. Gia đình ngoại nuôi một đàn vịt lớn, lên đến hàng trăm con, trải dài khắp các bãi bồi ven sông. Mỗi buổi sáng tinh mơ, tôi háo hức cùng ngoại ra bãi để nhặt những quả trứng còn ấm. Đến khi chiều tà, mặt trời bắt đầu khuất dần phía chân trời, ngoại lại trìu mến cõng tôi trên vai, chậm rãi lùa đàn vịt về nhà, tiếng vịt kêu rộn ràng khắp không gian.
Khoảnh khắc được ngoại cõng trên lưng, tôi cảm nhận như cả một thế giới rộng lớn đang mở ra trước mắt mình. Cánh đồng trải dài vô tận, làn gió quê mát lành thoảng qua, hòa cùng tiếng vịt ríu ran tạo nên một bức tranh thanh bình. Bóng ngoại in chậm rãi trên những triền cỏ ướt đẫm sương đêm hoặc đẫm nắng chiều. Những hình ảnh bình dị ấy, theo dòng thời gian, đã trở thành một phần ký ức vô cùng quý giá và đẹp đẽ trong cuộc đời tôi.
Đôi lúc, tôi tập tễnh làm người chăn vịt, tự tin đòi ngoại trao cây roi nhỏ để dẫn đàn. Thế nhưng, chỉ sau ít phút, đàn vịt đã bị tôi làm cho chạy tán loạn khắp nơi. Ngoại đứng nhìn, bật cười phì rồi nhẹ nhàng chỉ dạy cách lùa vịt đúng cách, không được vội vàng hay la hét lớn tiếng, cũng không được hấp tấp đuổi theo chúng. Ngoại khuyên tôi nên đi chậm rãi, giữ một khoảng cách nhất định và quan sát hướng đi của đàn vịt để dẫn dắt. Đến bây giờ, tôi vẫn ghi nhớ lời dạy của ngoại, nhận ra đó không chỉ là cách chăn vịt mà còn là một bài học sâu sắc về cuộc sống: đôi khi, chúng ta cần sống chậm lại, quan sát kỹ càng, nhìn nhận mọi việc một cách cẩn trọng và dẫn dắt bản thân bằng sự tỉnh thức.
Những trò nghịch ngợm của tuổi thơ bên bạn bè
Miền ký ức tuổi thơ ở quê luôn trong veo, xanh tươi và tràn đầy sức sống. Đó là những ngày chúng tôi, lũ trẻ con trong xóm, bày đủ trò tinh nghịch. Tôi nhớ như in có lần, khi người lớn đang ăn vội bữa cơm để chuẩn bị đi tát đồng theo con nước chiều, chúng tôi rủ nhau leo lên một chiếc ghe nhỏ. Đứa nào cũng hăng hái cầm chèo, cố gắng chèo thật nhanh, tưởng như mình đã là những tay lái lão luyện. Chiếc ghe chòng chành rồi bất ngờ lật úp, khiến cả bọn rơi tõm xuống đồng nước cạn. Nghe tiếng chúng tôi í ới kêu cứu, người lớn vội vã bỏ dở bữa ăn, chạy ra kéo từng đứa lên bờ và trục vớt chiếc ghe.
Sau tai nạn nhỏ ấy, tất cả chúng tôi đều bị người lớn la mắng, một số đứa còn bị phạt. Riêng ngoại, với nụ cười hiền hậu và đôi môi bỏm bẻm nhai trầu, lại trêu chọc: “Thế này mà đòi chăn vịt à? Chèo cái ghe còn không nổi thì làm sao lùa vịt ra đồng được?”. Lời nói dí dỏm của ngoại khiến cả nhà bật cười. Tiếng cười ấy đã in sâu trong tâm trí tôi, trở thành một vệt nắng ấm áp của tuổi thơ, mang theo bao nhiêu tình thương và hoài niệm.
Thói quen dậy sớm cùng ngoại nhặt trứng
Tôi đặc biệt yêu thích những buổi sáng sớm cùng ngoại đi nhặt trứng. Khi những tiếng gà gáy đầu tiên vừa cất lên, cả nhà đã thức giấc từ lúc nào không hay. Cuộc sống nơi thôn quê dường như chỉ chờ đợi những tia nắng ban mai đầu tiên rọi chiếu là bắt đầu nhịp sống của mình: người lớn ra đồng, bếp lửa bập bùng cháy đỏ, tiếng quang gánh va vào nhau lách cách, tiếng bước chân người đi trên nền đất ẩm. Cả làng thức dậy không chút ồn ào, mà diễn ra một cách chậm rãi, bình yên như hơi thở.
Ngoại thường bắt đầu công việc lấy trứng từ khi trời còn tờ mờ sáng. Với đôi mắt ngái ngủ, tôi ngô nghê hỏi ngoại: “Trời còn tối thế này, nhỡ mình giẫm lên trứng thì sao hả ngoại?”. Ngoại lại mỉm cười, chỉ vào những lớp rơm đã được chuẩn bị kỹ lưỡng từ tối hôm trước. Ngoại giải thích rằng việc lót rơm là để đàn vịt có chỗ nằm ấm áp và giúp trứng không bị vỡ. Nhìn bàn tay ngoại cẩn thận lần tìm từng quả trứng trong lớp rơm mềm, tôi nhận ra rằng trong mỗi hành động nhỏ của ngoại đều ẩn chứa một sự chăm chút và tình yêu thương lặng lẽ. Không cần những lời nói lớn lao, ngoại đã dạy tôi cách yêu thương và trân trọng sự sống qua chính lối sống của mình: nâng niu từng quả trứng, giữ ấm từng ổ rơm, và dậy sớm hơn mọi người để kịp phiên chợ.
Chỉ khoảng một giờ sau, khi những quả trứng cuối cùng được sắp xếp gọn gàng vào giỏ, dì tôi lại gánh chúng ra chợ để kịp bán vào buổi chợ sớm đông đúc. Những quả trứng trắng ngà nằm yên trong thúng, dì bước đi xa dần trên con đường đất quen thuộc. Trong khi đó, ngoại trở về với sân nhà, với đàn vịt, với bữa cơm sớm và vô vàn những công việc không tên khác. Cuộc sống tuy nghèo khó về vật chất nhưng lại tràn đầy tình thương, mọi thứ giản dị nhưng lòng người luôn đủ đầy và ấm áp.
Những đổi thay của quê hương qua dòng chảy thời gian
Đã rất lâu rồi, tôi mới có dịp trở về thăm lại chốn quê ngoại thân thương. Khi tôi trưởng thành, gia đình chuyển đến một thành phố khác để tiện cho công việc của ba, và quê ngoại dần lùi xa trong ký ức của những mùa tháng Tư. Tôi lớn lên giữa phố thị ồn ào với những con đường bê tông, những công việc hối hả, và những dự định, lo toan chất chồng. Đôi lúc, trong một khoảnh khắc lặng yên, tôi lại nhớ về quê ngoại như nhớ một giấc mơ cũ: nhớ ngoại, nhớ đàn vịt, nhớ chiếc ghe nhỏ và hình ảnh đứa trẻ từng được cõng trên vai đi qua cánh đồng chiều.
Trong lần trở về này, tôi không khỏi ngỡ ngàng khi nhận thấy quê ngoại đã thay đổi rất nhiều. Những ruộng lúa xanh mướt năm xưa nay đã biến thành những công viên hiện đại. Dòng sông từng chứa đầy tôm cá giờ đây nhường chỗ cho các nhà máy, công xưởng mọc lên san sát. Triền cát trắng nơi tôi từng thỏa sức chạy nhảy ngày bé giờ đã phủ kín những ngôi nhà. Con đường đất thân thuộc trong ký ức cũng không còn giữ nguyên hình dáng cũ. Quê hương đang khoác lên mình một tấm áo mới, hiện đại hơn, nhưng cũng khiến lòng tôi không khỏi bùi ngùi, tiếc nuối những vẻ đẹp xưa.
Có lẽ, sự vô thường chính là như vậy. Không chỉ là một khái niệm triết lý trong kinh sách hay để suy ngẫm trước bàn Phật, mà nó hiện hữu rõ nét trong từng con đường đã đổi thay, từng thửa ruộng đã mất, từng mái nhà được xây mới, và cả trong dáng ngoại đã còng hơn theo năm tháng. Mọi sự vật, hiện tượng đều không ngừng biến đổi. Cuộc sống ngày càng phát triển, con người trưởng thành, cảnh vật chuyển mình mạnh mẽ. Chỉ có tình thương, nếu được gìn giữ cẩn thận bằng ký ức và lòng biết ơn, thì vẫn mãi âm thầm tồn tại, vẹn nguyên.
Trở về và những cảm xúc vẹn nguyên với ngoại
Tháng Tư năm nay, tôi lại về thăm ngoại. Tôi không còn là đứa trẻ thơ ngây của ngày nào, mà đã là một người trưởng thành trở về sau nhiều năm xa cách. Thế nhưng, khoảnh khắc tôi đẩy cánh cửa bước vào khoảng sân quen thuộc và nhìn thấy ngoại đứng đó với đôi mắt rơm rớm, lòng tôi bỗng mềm đi, như chạm vào một miền ký ức đã ngủ quên. Tôi cảm thấy mình vẫn nhỏ bé như ngày xưa, vẫn khao khát được sà vào vòng tay ấm áp của ngoại, vẫn muốn nghe ngoại cười và nghe tiếng ngoại gọi tên mình bằng giọng quê hương thân thuộc.
Ở một góc sân, đàn vịt nhỏ chạy ùa tới, cất tiếng kêu rộn ràng như chào đón một người khách vừa quen vừa lạ. Tiếng vịt ấy bất ngờ làm những ký ức xa xưa ùa về trong tâm trí tôi như những gợn sóng lăn tăn. Tôi chợt thấy lại hình ảnh buổi sớm mai cùng ngoại nhặt trứng, thấy chiếc ghe chòng chành trên sông, thấy bờ ruộng ướt đẫm sương, thấy đôi vai gầy của ngoại và cả một thời thơ ấu đầy ắp kỷ niệm đã trôi qua.
Trong khoảnh khắc ấy, tôi chợt nhận ra rằng, quê hương không chỉ đơn thuần là một nơi chốn để ta tìm về. Quê hương còn là phần trong trẻo và thanh khiết nhất được gìn giữ sâu thẳm trong tâm hồn mỗi người. Dù thế giới bên ngoài có bao nhiêu đổi thay, dù cánh đồng cũ không còn nguyên vẹn, dù tháng năm đã phủ lên mọi thứ một lớp bụi thời gian, thì ẩn sâu trong lòng, những ký ức thân thương vẫn lặng lẽ chờ đợi để được ta nhìn lại và trân trọng.
Giống như ngoại vẫn kiên nhẫn chờ đợi tôi. Giống như dì, cậu và những đứa em họ vẫn luôn dõi theo tôi. Và giống như đàn vịt chạy trên đồng năm xưa, trong một mùa tháng Tư rất xa, vẫn mãi chờ đợi tôi trở về.
