Chàng sinh viên tên Tùng mang tâm hồn đa đoan với những bóng hồng nơi phố thị. Từ cô thủ thư kiêu kỳ, cô bán thuốc lá mặn mòi đến chị cấp dưỡng tận tâm, mỗi người mang lại một phong vị riêng. Tuy nhiên, giữa hào nhoáng phố phường, hương vị bình dị của nhành bông điên điển cùng hình bóng cô Út vẫn lặng lẽ chiếm giữ vị trí sâu đậm trong trái tim anh.
Cánh cửa niết bàn và những triết lý xa vời
Tùng vốn có nhiều tật, nhưng cái tật lớn nhất và khó sửa nhất chính là tính hay yêu. Ngay từ những ngày đầu nhập học, khi đưa tờ giấy gọi trường cho một cô gái ghi chép để phân chỗ ở, Tùng đã lập tức bị hớp hồn bởi đôi mắt thăm thẳm xanh như hồ Dầu Tiếng và đôi bàn tay nõn nường tựa bạch ngọc. Khi biết cô gái là cán bộ thư viện, Tùng trở thành khách quen của phòng đọc, vùi đầu vào những tác phẩm của Hê Ghen, Phơ Rớt hay Ních dù chẳng hiểu gì. Với Tùng, chữ nghĩa cao siêu không thể sánh bằng vẻ đẹp thực tế của nàng. Khi nàng hỏi về chuyên ngành, anh chộp lấy câu hỏi ấy như tìm thấy phao cứu sinh, khẳng định mình học về hạt và phản hạt nhưng đọc triết học chỉ để giải trí.
Sự kết nối giữa họ càng thêm sâu sắc khi nhắc đến Phật giáo. Khi cô gái hỏi về Thích Ca Mâu Ni, Tùng cảm nhận như cánh cửa niết bàn tình ái đang rộng mở. Anh say sưa thuyết giảng về chất liệu yêu thương của nhà Phật như dòng suối mát lành, về đức từ bi xoa đuị nỗi đau nhân thế, hàn gắn những rạn vỡ và đưa con người đến an vui trọn vẹn. Những lời lẽ đầy chất thơ ấy đã giúp Tùng đưa được nàng đến chùa ăn cơm chay vào ngày rằm tháng mười, một cột mốc đáng nhớ trong hành trình chinh phục của anh.
Hương đồng gió nội giữa chốn phồn hoa
Gia đình Tùng sống bằng nghề nuôi cá đìa trong đồng, nên anh thừa hưởng thói quen hút thuốc từ tía. Tại cổng trường, anh thường mua thuốc lẻ của một cô gái có vẻ ngoài mặn mòi như món cá rô kho tộ. Giữa đô thành hào nhoáng, cô luôn toát ra mùi hương thôn dã gợi nhớ khói đốt đồng nôn nao. Sau những lần chạm mắt khuynh thành, Tùng lâm vào căn bệnh đa đoan mất ngủ. Anh dùng những câu chuyện về thuốc rê và cả những câu ca dao lơ lửng để thả tình: “Muốn ăn bông súng mắm kho, lén cha lén mẹ xuống đò theo anh”. Chẳng ngờ, cô hàng thuốc chân quê ấy cũng sắc sảo không kém khi đáp lại bằng những vần thơ đầy ý nhị về bông bí luộc và dưa hường nấu canh. Kết quả là sau một tuần tán tỉnh, Tùng đã mời được cô cùng tận hưởng buổi tối xem phim tại rạp Bến Thành.
Điện ảnh thực sự là chất xúc tác mạnh mẽ cho tình yêu. Tùng nhận ra rằng đôi môi mọng như bông súng của cô hàng thuốc mang lại cảm giác đê mê quyến rũ hơn hẳn những triết lý khô khan. Dù kinh kệ dạy rằng hạnh phúc đến từ sự tĩnh lặng của tâm trí và việc tránh xa tham dục, Tùng lại thấy thứ triết lý ấy thật oái oăm trước sức hút mãnh liệt của ái tình thực tại.
Áp lực bài vở không ngăn nổi bản năng yêu đương của Tùng. Anh tự ví mình như một cỗ máy phát sóng cần được giải phóng năng lượng tích tụ. Giữa mùa ôn thi bận rộn, cô cấp dưỡng tại nhà bếp lại đem lòng cảm mến anh. Chỉ cần cô vục cái vá hơi sâu một chút, suất cơm của Tùng đã tràn ngập protein cho cả ngày học hành và vui chơi. Tùng hiểu mình như con sâu dính vào tơ nhện, nhưng anh chấp nhận điều đó với tư thế của một kỵ sĩ muốn cầm cương mọi con ngựa chiến, tin rằng thêm một cuộc tình vui vẻ là thêm niềm vui sống chứ chẳng mất mát gì.
Nhành hoa điên điển và nỗi nhớ quê nhà
Sau kỳ thi, Tùng trở về làng Gò trong sự ngưỡng mộ của xóm giềng. Cô Út, người bạn thanh mai trúc mã từng cùng anh tắm sông và học chữ, giờ đây nhìn anh như một thần tượng. Tình thương dành cho cô gái quê mùa phải nghỉ học sớm để phụ giúp gia đình khiến Tùng rủ cô vào đồng bẻ bông điên điển. Giữa vạt rừng hoa vàng rực rỡ, những câu hỏi ngây ngô của Út về cuộc sống thành thị khiến Tùng nhớ về những bóng hồng nơi phố hội. Cô thủ thư trắng như bông bưởi thơm mùi nước hoa xa lạ, cô bán thuốc lá nồng nàn, tất cả tạo nên một mớ bòng bong rắc rối trong tâm trí anh. Tùng định kể cho Út nghe nhiều chuyện ở thành phố, nhưng cô đã giục anh về khi xuồng đã đầy hoa.
Trở lại trường với hũ dưa giá điên điển, Tùng chia sẻ món quà quê cho Hương, cô bạn cùng lớp học giỏi. Trong khi Hương tấm tắc khen hương vị thơm mùi con gái chưa chồng, thì những người phụ nữ khác lại tỏ ra xa lạ với món ăn dân dã ấy. Cô thủ thư lo sợ bệnh tật khi nghe về loài hoa lạ, cô bán thuốc lá chối bỏ nguồn gốc thôn dã, còn cô cấp dưỡng lại chê bai vị đắng chát. Sự đối lập này khiến Tùng nhận ra sự khác biệt sâu sắc trong thế giới quan của mỗi người xung quanh mình.
Đêm ấy, Tùng chìm vào giấc mơ thấy mình cùng Hương bơi xuồng bẻ bông điên điển. Nhưng khi chiếc xuồng lật úp và những cánh hoa vàng nổi dềnh trên mặt nước, người anh ôm trong tay lại chính là Út với nụ cười lỏn lẻn quen thuộc. Câu hỏi của Út về việc thành phố không có bông điên điển vang vọng trong giấc ngủ, để lại một nỗi niềm bâng khuâng về những giá trị nguyên bản mà anh hằng tìm kiếm giữa chốn phồn hoa. Tùng phá ra cười trong giấc ngủ, một nụ cười vừa sảng khoái vừa chứa đựng những chiêm nghiệm sâu xa về cuộc đời và những tình cảm thực sự bền lâu.
