Menu Đóng

Đôi nét Nghệ sỹ Trọng Hữu Cuộc Đời & Sự Nghiệp

Đôi nét Nghệ sỹ Trọng Hữu Cuộc Đời & Sự Nghiệp

Người ta gọi NSƯT Trọng Hữu là người nông dân hát cải lương, không chỉ bởi ông xuất thân từ làng quê Nam bộ mà còn vì những vai diễn của ông thường chân đất đầu trần. Mười vai diễn của ông có hết quá nửa không được mang giày dép.

Trọng Hữu đã trở thành một biểu tượng của sự chân thành và bình dị không chỉ vì nguồn gốc quê hương của ông từ miền Nam quê hương, mà còn vì ông thường đảm nhận những vai diễn chân đất đầu trần trên sân khấu.

Trọng Hữu, tên thật là Đặng Trọng Hữu, sinh ra và lớn lên ở Phụng Hiệp, Cần Thơ trong một gia đình đờn ca tài tử. Ngay từ khi còn nhỏ, Trọng Hữu đã bộc lộ “năng khiếu” của mình và được biết đến với danh ca vọng cổ được yêu thích.

Lớn lên trong môi trường dân ca miền sông nước, những giai điệu hò lý mênh mang của vùng Nam Bộ trở nên gần gũi và thân thương với Trọng Hữu. Gia đình ông cũng góp phần vào việc phát triển tài năng của ông: ông nội là một tay đờn cò nổi tiếng, cha là thầy đờn cho đoàn Văn Công Tây Nam Bộ, chú Sáu là một nhạc sĩ đàn violon đồng thời là tác giả. Nhờ những kỷ niệm tuổi thơ và niềm đam mê sân khấu từ những buổi đờn ca tài tử cùng ông nội qua sự hướng dẫn của Cô Thông, Trọng Hữu đã trở thành một người biểu diễn tự nhiên và xuất sắc.

Sau những ngày tháng biểu diễn sôi nổi tại quê hương Nàng Mao, Trọng Hữu gia nhập vào đoàn Nhân dân Kiên Giang. Vai diễn đầu tiên của ông trên sân khấu này là vai tướng cướp Đại Thành trong vở “Tình yêu và tướng cướp”. Mặc dù không được đào tạo chuyên nghiệp, Trọng Hữu đã cố gắng rèn luyện bản thân thông qua việc học hỏi từ người đi trước và bạn bè đồng nghiệp. Anh luôn tận tâm nghiên cứu tính cách của nhân vật, quan sát, phân tích và tìm hiểu để thể hiện vai diễn tốt nhất

Kết thúc những ngày tháng “ca hát nghêu ngao” bên dòng sông Nàng Mao, Trọng Hữu đã gia nhập đoàn Nhân dân Kiên Giang. Vai diễn đầu tiên trên sân khấu này của ông là vai tướng cướp Đại Thành trong vở “Tình yêu và tướng cướp”. Do không có cơ hội được đào tạo chuyên nghiệp, Trọng Hữu đã phải nỗ lực không ngừng. Anh luôn tập trung học hỏi từ những người đi trước, từ bạn bè và đồng nghiệp. Mỗi khi đảm nhận vai diễn, anh dành thời gian nghiên cứu tính cách của nhân vật, quan sát, phân tích và tìm hiểu… để có thể trình diễn vai của mình một cách xuất sắc.

Trong giai đoạn này, đoàn Nhân dân Kiên Giang đối mặt với nhiều khó khăn. Với vai trò là phó đoàn phụ trách nghệ thuật, Trọng Hữu đã phải đau đầu suy nghĩ để tìm hướng phát triển cho đoàn. Cuối cùng, anh đã quyết định đề nghị cùng với ban lãnh đạo đoàn mời những đạo diễn nổi tiếng từ thành phố như NSND Đoàn Bá, NSND Diệp Lang, NSƯT Trần Ngọc Giàu, Thanh Điền… để thực hiện các vở diễn mới như Hàn Mạc Tử, Trọn đời chỉ yêu em, Con thuyền không bến, Lan và Điệp, Tình ca biên giới… Ý kiến này của anh đã đóng góp quan trọng vào việc cải thiện tình hình của đoàn. Các vở diễn mới được ra mắt đã được công chúng đón nhận nồng nhiệt và tạo dựng được tiếng vang. Mặc dù vẫn còn nhiều khó khăn về điều kiện ăn ở và thu nhập hạn chế… nhưng tất cả mọi người trong đoàn đều sẵn lòng làm việc với niềm đam mê cháy bỏng. Trọng Hữu chia sẻ rằng, khi thực hiện vở Hàn Mạc Tử, đoàn không có kịch bản, anh đã phải nghe băng cassette và viết lại, nhưng mọi người đều rất hào hứng. Buổi tối diễn và buổi tập tuồng hàng ngày diễn ra rất nghiêm túc, với hai buổi tập mỗi ngày. Một kỷ niệm không thể quên là sau buổi diễn đầu tiên tại Sài Gòn, bà Mai Đình đã đến gặp Trọng Hữu, ôm anh và nói rằng “…, Con diễn rất xúc động. Cô vui và thích lắm!”

Năm 1995, Trọng Hữu gia nhập đoàn cải lương Tây Đô để cộng tác. Tại đoàn này, anh đóng vai Phương trong vở “Loài hoa không tên” và đạt được huy chương vàng trong Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp năm 1995. Với hơn 30 năm hoạt động nghệ thuật, Trọng Hữu đã trải qua nhiều cuộc đời khác nhau, nhưng thế giới nhân vật anh thể hiện dường như chỉ có vai diễn nông dân. Anh cười và nói: Có thể mọi người nghĩ rằng tôi không đa dạng. Tuy nhiên, tôi không thích đóng vai kép độc, những vai không phải là người nông dân dữ dằn. Mình lớn lên gần gũi với hình ảnh người nông dân vì đã sống bên bờ đê, ruộng lúa. Vì vậy, tôi tự tin khi thể hiện số phận của những người nông dân nghèo khổ, yêu thầm mà không dám thổ lộ hoặc “nghĩa hiệp” cứu giúp những người bị tình phụ… Thậm chí một lần, tôi thống kê nhỏ, trong ba tháng quay 10 vở video, nhưng chỉ có hai vở tôi được mang dép, còn lại tôi phải đi chân trần, quần xăn đến gối… Tuy vậy, tôi rất yêu những nhân vật mà mình thể hiện. Tôi không chỉ thành công trong vai diễn những người nông dân thuỷ chung, hiền lành, chất phác, mà còn là một nghệ sĩ mà khán giả miền Tây, bà con miệt vườn có tình cảm gắn bó. Chính vì lẽ đó, tôi được coi là nghệ sĩ của nông dân. Trên những hành trình diễn xuôi ngược đó, đã để lại trong tôi nhiều kỷ niệm khó phai mờ. Làm sao quên được hình ảnh một cụ già chống gậy đến đoàn để tìm Trọng Hữu và xin chụp ảnh làm kỷ niệm. Làm sao quên được cảnh cậu bé 8-9 tuổi đang ốm nằm ở trạm xá, nhưng vẫn muốn đi xem diễn để được gặp chú Trọng.

Bên cạnh diễn xuất chân phương, nghệ sĩ Trọng Hữu còn được khán giả yêu mến với giọng ca ngọt ngào, trầm ấm, và luôn mang đến một chút nghẹn ngào ở cuối mỗi câu, làm cho người nghe cảm thấy xúc động. Anh đã ghi âm hơn 250 bài vọng cổ với các nghệ sĩ như NSƯT Mỹ Châu, Lệ Thuỷ, Thanh Kim Huệ, Thanh Thanh Hiền, Cẩm Tiên… và đã được độc giả báo sân khấu bình chọn là “danh ca vọng cổ”. Trọng Hữu cho biết anh rất thích hát vọng cổ vì những bài hát ngắn gọn nhưng lại có khả năng truyền đạt sâu sắc các cung bậc tình cảm. Điều làm anh cảm thấy vinh dự nhất là có cơ hội hát cùng những nghệ sĩ nổi tiếng như Nam, trung (ca sĩ Vân Khánh) và bắc (Thanh Thanh Hiền). Mỗi lần hợp tác với các đồng nghiệp, anh đều học hỏi những điểm mạnh và đặc biệt của từng người, và luôn cố gắng tìm cách thể hiện sao cho phù hợp. Tuy nhiên, nghệ sĩ mà anh cảm thấy diễn đạt ăn ý nhất là NSƯT Lệ Thuỷ. Khi nhắc đến cặp đôi này, không thể quên những vai diễn đầy xúc động như chuyện tình buồn của Lan và Điệp, mối tình thuỷ chung của nàng Mai Đình với thi nhân Hàn Mạc Tử, hay bi kịch tình yêu của Nguyệt và Minh… Chính những vai diễn này đã đưa cặp đôi này đến giải thưởng “Đôi nghệ sĩ được yêu thích nhất” (giải thưởng Báo Sân Khấu TP.HCM).

Nếu trên sân khấu, những vai diễn chân chất, hiền lành của Trọng Hữu luôn gợi lên nhiều tình cảm của khán giả, thì trong đời thường, anh chọn cho mình một cuộc sống giản đơn, bình yên. Anh cho biết: “Tôi luôn sống thật với mình, không hề muốn hơn thua. Tôi luôn sống với một tâm niệm đừng bao giờ để lương tâm mình phải cắn rứt. Đôi khi, dù vô tình tôi nói lỡ lời làm ai đó không vui, tôi cảm thấy ray rứt có khi đến mất ngủ.”

Niềm vui hiện tại của anh là có một con trai, ca sĩ Trọng Vũ, cũng theo đuổi con đường nghệ thuật. Mặc dù hướng đi của con trai khác nhưng với Trọng Hữu, dù con trai hát nhạc tân cổ hay cải lương, đều là nối tiếp di sản của cha – đem lại lời ca, tiếng hát phục vụ cho bà con và khán giả ở mọi nơi.

Trải qua nhiều thập kỷ trên sân khấu, rời bỏ sau lưng cuộc sống phù du, hạnh phúc gia đình là những món ăn ngon do vợ nấu, và những đứa cháu yêu thương quấn quýt bên cạnh, đó là những niềm vui của một nghệ sĩ vĩ đại. Gắn bó gần nửa thế kỷ với cải lương, Trọng Hữu đã mang đến nhiều thân phận của các nhân vật mà ông thủ vai vào lòng công chúng. Trong khi nhiều người bạn diễn đồng thời đã chọn nghỉ ngơi hoặc rời xa sân khấu ở tuổi già, Trọng Hữu vẫn kiên trì, nghiêm túc và sáng tạo trong các vai diễn, vẫn dày đặc lịch trình diễn khắp đồng bằng, vẫn cống hiến một cách miệt mài cho sân khấu cải lương như một con tằm rút ruột nhả tơ. Vì với ông, bà con nông dân trong vùng đất này vẫn đam mê cải lương hết mức.

Posted in Tân Cổ Giao Duyên

Bài tham khảo