Dòng sông quê hương luôn là một biểu tượng thân thương, nơi chứa đựng những kỷ niệm không thể xóa nhòa của mỗi người con miền Tây Nam Bộ. Nước chảy đôi bờ, dù lở hay bồi, vẫn mãi ôm ấp những câu chuyện về sự lam lũ, tình yêu và tuổi thơ. Bến nước không chỉ là nơi sinh hoạt mà còn là chứng nhân lặng lẽ của bao nỗi niềm, khắc sâu vào tiềm thức và ký ức cá nhân.
Sông quê nước chảy đôi bờ
Để anh chín dại mười khờ thương em…
Người dân miền Tây dường như sinh ra đã gắn bó với hình ảnh dòng sông uốn lượn trước cửa nhà. Hàng loạt kênh rạch chằng chịt, nối tiếp nhau mang theo nguồn phù sa quý giá, bồi đắp cho ruộng vườn phì nhiêu, che chở xóm làng bằng vòng tay trìu mến như vòng tay của mẹ hiền. Cứ thế, mỗi ngôi nhà quê dọc theo dòng nước đều sở hữu một bến sông riêng, nơi diễn ra mọi sinh hoạt và giao thương hằng ngày.
Bến nước và vòng quay cuộc sống thôn dã
Bến sông, dòng nước và những chiếc đò ngang đã trở thành chứng nhân im lặng cho bao câu chuyện buồn vui, những ngày tháng nhọc nhằn, lam lũ của đời sống thôn quê. Từ sáng sớm, những giỏ trái cây, nông sản nặng trĩu oằn vai người cha, người chú, được gánh xuống bến kịp chuyến đò ra chợ sớm, hay chờ đợi những chuyến ghe hàng ngược xuôi tấp vào. Dòng nước cũng hào phóng dâng đầy, chứa chan con nước lớn cho các dì, các chị thỏa sức giặt giũ, gội đầu, tìm kiếm sự dịu mát giữa cái nắng trưa hè oi ả.
Đặc biệt, mỗi khi mùa nước nổi tràn về, bến sông là nơi người mẹ cặm cụi múc từng thùng nước đổ vào khạp, kiên nhẫn lóng phèn, lóng cả những hạt phù sa quý giá để dùng cho sinh hoạt.
Dấu ấn tuổi thơ bên những cánh lục bình
Mùa nước lớn không chỉ mang theo nguồn lợi mà còn kéo về những cánh lục bình nhấp nhô, trôi dạt, tạo nên những thảm hoa tím mộng mơ dọc theo đôi bờ sông xanh ngát. Cùng lúc ấy, hoa bần rụng trắng cả bến sông quê, những chùm trái bần ổi lúc lỉu đong đưa, mời gọi tuổi thơ. Hình ảnh những đứa trẻ bồng bềnh trên chiếc xuồng con, hái những trái bần chua chát nơi đầu lưỡi, giờ đây đã chìm sâu vào miền ký ức ngọt ngào khi đã trưởng thành.
Bến sông còn là sân chơi tuyệt vời, nơi lũ trẻ ngụp lặn, lao mình vào dòng nước mát rượi, khuấy động cả một khúc sông chiều yên ả. Khi ngoảnh lại quãng đường đã đi qua, bến sông quê hiện về thân thương đến lạ, nhắc nhở về vị ngọt của phù sa đã nuôi dưỡng sự lớn khôn của mình.
Không chỉ là nơi ghi dấu tuổi thơ, bến sông quê còn là nơi chứng kiến bao điều thầm kín, chứa chan những chuyện tình lãng mạn hay man mác buồn của những đôi trai gái. Mỗi dòng sông, mỗi bến nước đều giữ lại những hình ảnh thân thương mà mỗi lần bắt gặp, dòng ký ức ngày xa cứ cuồn cuộn chảy về, không thể nào ngăn lại được. Nhà thơ Trần Quang Hiển dường như cũng chia sẻ chung nỗi niềm chất chứa ấy.
Tôi về tắm mát sông quê,
Bến xưa thuyền đậu lời thề nơi đâu.
Sông sâu ai đã bắc cầu,
Em về bên ấy làm dâu nhà người.
Sông trong, trong cả nụ cười,
Cho tôi mang suốt một thời chiến tranh.
Bây giờ mây nước trong xanh,
Làng quê xóm cũ vắng tanh chợ chiều.
Sông ơi! chảy giữa bao điều,
Trôi đi năm tháng xoá nhiều thương đau.
Ngàn đời nước chảy sông sâu,
Tôi về bến cũ tìm đâu bóng người.
Bến sông của những tâm trạng
Có những bến sông mang nặng nỗi buồn chia ly, cách trở của tình riêng. Lại có những bến sông reo vui khi chờ đợi mẹ gánh hàng đi chợ về. Dù là bến sông gần hay bến sông xa, mỗi khúc sông dường như đều mang một tâm trạng riêng, một nỗi niềm uẩn khúc riêng, và một số phận riêng biệt.
Tuy nhiên, dù sự đời có xoay vần thế nào, bến sông quê vẫn mãi là nơi ta tìm thấy sự dịu mát, trong lành và yên ả. Dòng sông vẫn kiên trì chảy mãi, chất chứa đầy những kỷ niệm đẹp đẽ không thể quên của mỗi người con đã sinh ra và lớn lên bên cạnh dòng nước quê hương gần gũi, thân thương.
