Mùa đông phương Nam mang theo những cơn gió se lạnh, phơn phớt hồng đôi má thiếu nữ, gợi về ký ức một thời áo trắng nơi sân trường Sa Đéc. Tháng Chạp, lòng học trò xôn xao hòa mình vào không khí Tết rộn ràng, tìm về làng hoa Tân Quy Đông để đắm chìm trong sắc hương và những ước mơ thầm kín của tuổi mười bảy.
Những đợt rét cuối năm len lỏi về phương Nam, nhuộm hồng đôi má thiếu nữ, điểm tô sân trường Sa Đéc bằng sắc màu tươi tắn của những chiếc áo len khoác hờ trên tà áo dài trắng tinh khôi. Tháng Chạp gõ cửa, mang theo không khí lơ đãng cho những giờ học cuối cùng, khi tâm hồn lãng đãng của lứa tuổi học trò đã trôi dạt đâu đó trên những con phố ngập tràn hơi thở xuân. Cứ mỗi độ cận Tết, cổng trường trung học Sa Đéc xưa như cạm bẫy kìm hãm bước chân khao khát, để rồi những giờ trống hiếm hoi bỗng trở thành cơ hội vàng cho lũ học trò chúng tôi ùa ra, hòa mình vào dòng người trảy hội, chiêm ngưỡng làng hoa hay tản bộ trên những con đường thị xã đang chuyển mình rực rỡ đón xuân. Tôi, cô gái mười bảy tuổi với trái tim đầy mộng mơ, cũng là một phần trong bức tranh kỷ niệm ấy.
Lạc bước vào xứ sở ngàn hoa Tân Quy Đông
Chỉ cần một lời rủ rê, chừng chục cô bạn gái cùng trường sẽ sẵn sàng leo lên những chiếc xe đạp, thong dong nối đuôi nhau qua cầu Sắt Quay lịch sử, rẽ trái và tiếp tục chặng đường ngắn ngủi để rồi bất chợt lạc vào thế giới diệu kỳ của làng hoa Tân Quy Đông – nơi danh tiếng đã vượt khỏi biên giới miền Tây sông nước. Khung cảnh hiện ra trước mắt không còn gì khác ngoài biển hoa bất tận. Hoa chen chúc phủ kín lối đi, hoa xếp ngay ngắn trên những giàn gỗ cao, hoa tràn ngập trên từng ô ruộng, nối tiếp nhau trải dài đến tận chân trời. Làn gió từ sông Tiền mênh mông thổi vào, mang theo hơi thở của phù sa và quyện lẫn hương thơm của hàng trăm loài hoa, tạo nên một mùi hương đặc trưng của mùa xuân đồng bằng. Mùi hương ấy như một ma lực, đánh thức những rung cảm nôn nao tuổi mới lớn, khơi gợi bao ước mơ thầm kín và hoài bão của những trái tim thiếu nữ.
Trong mê cung sắc hương ấy, chúng tôi chia nhau mỗi đứa một ngả: đứa luồn sâu vào những khóm hoa cao quá đầu, như hòa mình vào một khu rừng cổ tích; đứa khác lại miệt mài len lỏi theo từng giỏ hồng đủ loại đang khoe sắc trên giàn cao, cẩn trọng ghé mũi vào từng cánh hoa còn vương giọt sương mai, hít căng lồng ngực mùi hương nồng nàn và quyến rũ. Giữa dòng người tản bộ say sưa, đôi khi một gương mặt thân quen của bạn cùng lớp bất chợt ló ra từ vòm lá xanh, khiến cả bọn giật mình reo lên, rồi cùng nhau cười rũ rượi như những đứa trẻ thơ, quên hết cả thời gian và không gian.
Mùa xuân theo dòng hoa xuôi về miền đất
Dọc theo đôi bờ sông Sa Đéc, ngay phía tây làng hoa Tân Quy Đông, một khung cảnh nhộn nhịp khác đang diễn ra. Hàng đoàn ghe tàu, sà lan đủ kích cỡ neo đậu san sát, kiên nhẫn chờ đón những chuyến hàng hoa tươi từ làng được đưa xuống bến. Từ đây, những sắc hoa rực rỡ của Sa Đéc sẽ theo dòng nước, tỏa đi khắp các tỉnh miền Tây sông nước, vươn xa đến Sài Gòn và các tỉnh miền Đông Nam Bộ, mang theo hơi thở của mùa xuân. Chúng tôi thích thú đứng lặng ngắm nhìn những chiếc sà lan biến thành những tấm thảm hoa di động, nối đuôi nhau xuôi dòng, cảm nhận sự an bình của buổi sáng sớm và vẻ đẹp lan tỏa khắp nơi. Ý nghĩ về những đóa hoa Sa Đéc góp phần tô điểm cho mùa xuân đất nước, sưởi ấm không khí đoàn tụ của biết bao gia đình đã thắp lên trong lòng tôi niềm hạnh phúc xen lẫn một thoáng bâng khuâng, một nỗi luyến tiếc rất đỗi trẻ thơ, rằng liệu người ta có đang chở cả mùa xuân của riêng mình đi mất không.
Cứ thế, từng ngày trôi qua, nắng ấm dần lên, xua đi cái se lạnh cuối năm. Trên những cành mai đã bắt đầu lấp ló những nụ xanh biếc, báo hiệu mùa xuân đang lãng đãng gõ cửa từng ngõ ngách, len lỏi vào cả không gian lớp học. Rồi một buổi sáng tinh khôi, khi chúng tôi ùa ra từ cổng trường, hòa vào dòng bạn bè áo trắng tỏa khắp những con đường thị xã, tôi bỗng bàng hoàng như lạc vào cõi mộng. Con đường dọc bờ sông Sa Đéc giờ đây đã biến thành một dải lụa hoa bất tận, trùng điệp sắc màu, dập dềnh những lá và hoa. Hàng ngàn đóa hoa từ muôn phương đổ về, chen chúc, xô đẩy nhau nhưng lại e ấp nép mình, cùng khoe sắc tươi tắn chào đón khách qua đường. Đứng lặng người giữa rừng hoa lung linh diệu kỳ ấy, tôi tự hỏi, trên khắp dải đất hình chữ S này, liệu có nơi nào sở hữu những con đường hoa đẹp lộng lẫy, đầy mê hoặc như đường hoa Sa Đéc vào những ngày cuối năm se lạnh không?
Bốn mươi năm, vẫn nôn nao một mùa xuân cũ
Bốn mươi năm – một khoảng thời gian đủ dài để làm nhạt phai ký ức, để những cuộc bể dâu khắc nghiệt mài mòn tâm hồn, khiến người ta dễ dàng lãng quên những cảm xúc ngây thơ thuở ban đầu. Thế nhưng, sáng cuối năm nay, khi trở lại làng hoa Tân Quy Đông, tôi bỗng bắt gặp lại chính mình của ngày xưa, với trọn vẹn những rung cảm trong trẻo của tuổi học trò. Những con đường thị xã vẫn ngập tràn sắc hoa rực rỡ, bến sông cũ vẫn san sát ghe tàu chờ đón những chuyến hàng tấp nập. Tôi chậm rãi bước qua cầu Sắt Quay – cây cầu nay chỉ còn là cái tên trong ký ức, nhưng mỗi bước chân vẫn mang theo nỗi vương vấn của bao kỷ niệm. Đứng giữa cầu trong buổi sớm mai lộng gió, một bên là con đường Nguyễn Huệ uốn lượn dọc bờ Sa Giang, lộng lẫy trong sắc hoa xuân kiều diễm, bên kia là làng hoa Tân Quy Đông vẫn tấp nập, rộn ràng những ngày cận Tết. Trên mặt sông lấp lánh ánh mặt trời đầu xuân, hàng đoàn ghe tàu vẫn miệt mài ngược xuôi, chuyên chở hàng vạn giỏ hoa tỏa đi muôn phương. Tôi – người đã đi qua nhiều mùa xuân – tần ngần đứng lại giữa không gian ngào ngạt hương hoa, giữa một mùa xuân thị xã yên bình và diễm lệ, mà lòng vẫn tươi nguyên nỗi nôn nao của thời thiếu nữ, vẫn vương vấn chút hờn dỗi trẻ con, bởi vẫn cứ sợ người ta sắp chở cả mùa xuân của mình đi mất!
