Có bao giờ giữa phố thị đông người, lòng mình bỗng thèm quay quắt một miếng quà quê không tên, một hương vị của ngày xưa cũ? Với tôi, đó là nỗi nhớ món chuối quết dừa dẻo thơm, béo ngọt, cái món ăn mà chỉ nghe tên thôi đã thấy cả một trời kỷ niệm ùa về. Thứ quà quê ấy, chẳng phải cao lương mỹ vị gì đâu, chỉ là buồng chuối già sau hè với mớ dừa rám nắng, vậy mà qua tay má, lại thành cả một vùng trời thương nhớ.
Thứ quà quê của một thời thơ ấu
Hồi đó, đám trẻ con miệt vườn chúng tôi đâu biết sô cô la hay bánh quy là gì. Quà vặt của chúng tôi là củ khoai, củ mì, là trái cây trong vườn. Mà đặc biệt nhất, ngon nhất, có lẽ là món chuối quết dừa. Trông giản dị vậy thôi, cái màu vàng ngà của chuối quyện với những sợi dừa trắng muốt, ăn một miếng là nghe được cái dẻo của chuối, cái béo của dừa, thêm chút mặn mặn, ngọt ngọt, thiệt là ngon hết sẩy.
Mỗi lần nhà có buồng chuối già tới lứa, y như rằng má sẽ lựa ngày không ra đồng để “mần” món này cho mấy anh em. Chuối phải là thứ chuối già thiệt già, trái căng tròn, vỏ không còn棱 gân. Má chặt chuối ra, gọt hai đầu rồi ngâm nước mấy tiếng cho ra hết mủ, nói vậy chuối mới thơm. Nấu chuối cũng lẹ, xếp vô nồi, đổ nước xâm xấp, thêm tí muối, nấu tới khi vỏ chuối nứt ra, ruột chuối vàng ngà là được. Cái bí quyết má hay làm là chuối vừa chín tới thì vớt ra, xối liền nước lạnh cho thịt chuối săn lại, dẻo hơn.

Cái “kịch kịch” của chày, của nhớ thương
Linh hồn của món ăn nằm ở công đoạn quết chuối. Má lấy cái thau to, lột vỏ từng trái chuối nóng hổi bỏ vào. Dừa thì phải là thứ dừa vừa rám, cạy ra cơm còn mềm, béo mà không gắt dầu, nạo thành sợi dài. Má biểu tôi ngồi kế bên, má quết tới đâu tôi bỏ chuối vô tới đó. Cái chày gỗ nện vào lòng thau nghe “kịch, kịch”, đều đặn, vui tai. Chuối không cần quết nhuyễn quá, còn hơi lợn cợn mới ngon.
Vừa quết, má vừa cho thêm chút đường, chút muối để vị ngọt mặn, béo bùi hòa quyện vào nhau. Lâu lâu có miếng chuối văng ra, tôi lượm liền bỏ tọt vào miệng, cười toe toét.
Quết xong, má dùng tay vắt thành từng viên tròn dẻo, chia phần cho mấy anh em. Cầm phần chuối của mình, đứa nào cũng hít hà, mang đi khắp xóm khoe. Có bữa tôi ham ăn, đòi má cho phần to hơn, ăn no tới mức bỏ luôn bữa cơm chiều.

Bây giờ, người ta bày món chuối quết dừa ra dĩa cho lịch sự, rắc thêm đậu phộng rang, ăn cùng bánh tráng, chấm nước mắm chua ngọt. Ăn vậy cũng có cái ngon riêng, có thêm vị thơm của rau ghém, lá cách. Nhưng với tôi, cái hương vị nguyên bản của miếng chuối quết dừa mộc mạc ngày xưa, cái vị ngọt bùi từ tay má làm, vẫn là thứ ngon nhất trên đời.
Miếng chuối quết dừa mộc mạc mà gói trọn cả trời thương nhớ. Cái vị ngọt dẻo của chuối, béo bùi của dừa, quyện với chút mặn mà của muối, của mồ hôi má cha. Đó đâu chỉ là món quà quê, đó là cả một miền ký ức ngọt ngào mà ai đi xa cũng đau đáu mang theo. Với bạn, hương vị nào của quê nhà, của tay mẹ làm, khiến bạn nhớ hoài không nguôi? Hãy cùng Cửu Long chia sẻ những câu chuyện, những kỷ niệm để hương vị quê hương mãi được lan tỏa, để nỗi nhớ được vỗ về.