Miền Tây Nam Bộ bước vào mùa nước nổi và mùa tát đìa cũng là lúc sản vật đồng quê dồi dào, trong đó có thịt rắn. Những loài rắn nước, rắn ri cá, hay rắn bông súng trở thành nguyên liệu cho nhiều món ăn độc đáo. Tuy nhiên, giữa muôn vàn cách chế biến cầu kỳ, người sành điệu lại ưu ái một món ăn dân dã, tối giản đến bất ngờ: món rắn nướng mọi.
Mùa săn rắn và những sản vật đồng bằng
Hàng năm, cứ vào mùa nước đổ từ tháng 8 đến tháng 10 âm lịch, và giai đoạn tát đìa từ tháng 12 đến tháng 2 năm sau, đồng bằng sông Cửu Long bước vào thời điểm lý tưởng nhất để săn bắt sản vật hoang dã. Nhờ nguồn thức ăn dồi dào, những loài rắn nơi đây phát triển nhanh chóng, thịt săn chắc, mập mạp và đạt độ mềm lý tưởng nhất để chế biến.
Để tận dụng nguồn lợi tự nhiên này, bà con nông dân sử dụng các phương thức khai thác truyền thống như đặt lọp, vớn, giăng lưới, hoặc thu hoạch trong dịp tát cạn đìa, mương. Từ đó, họ có được nhiều loại rắn phong phú như rắn ri voi, rắn hổ hành (rắn hổ đất), rắn nước, rắn trun, rắn ri cá và phổ biến nhất là rắn bông súng.
Ẩm thực đa dạng từ thịt rắn
Từ những nguyên liệu tươi ngon ấy, nhiều món ăn đặc sắc đã ra đời. Giới ẩm thực sành điệu có thể chế biến thành rắn nấu cháo đậu xanh thơm bùi, rắn hầm đu đủ xanh thanh mát, hoặc món rắn xào lăn (còn gọi là xào rừng) đậm đà gia vị. Thậm chí, còn có món rắn bằm nhuyễn, ướp gia vị rồi đùm trong lá bầu để hấp cách thủy, tạo nên hương vị tinh tế, khó quên.
Tuy nhiên, đối với giới “lưu linh” – những người ưa chuộng sự phóng khoáng và nguyên sơ – món “rắn bông súng nướng mọi” luôn giữ vị trí độc tôn. Món ăn này được xem là biểu tượng của ẩm thực “điền dã” vì cách thực hiện nhanh gọn nhất, không cầu kỳ mà lại giữ trọn vẹn hương vị tự nhiên, hấp dẫn nhất.
Rắn bông súng nướng mọi: Hương vị của sự tối giản
Việc thực hiện món ăn này vô cùng giản đơn. Khi có được vài ba con rắn vừa bắt, người ta tìm đến một nơi râm mát dưới bóng bụi tre, trâm bầu hay cây gáo, thường là cạnh bờ đìa hoặc mương liếp. Củi rơm, cỏ khô luôn sẵn có được nhóm lên thành ngọn lửa cao. Rắn vừa đập chết được ném thẳng vào lửa đang cháy. Sức nóng khiến rắn co mình lại và vảy dần bung ra.
Người chế biến dùng cây khều để trở rắn, đảm bảo thịt chín đều. Lửa thui khiến da rắn nứt ra, mỡ chảy “xèo xèo”, hòa vào làn khói mang mùi thơm phưng phức bay đi khắp nơi. Chỉ vài phút sau, khi rắn chuyển sang màu sạm vàng và chín tới, chúng được gắp ra, để nguội, sau đó cạo sạch lớp vảy và vết cháy trên da.
Thưởng thức sự kết tinh của nội đồng
Món rắn nướng mọi được bày biện đơn sơ trên một miếng đệm nhỏ trải bằng tàu lá chuối xanh đặt trên mặt đất bằng phẳng. Ngồi quây quần bên nhau, người ta dùng tay ngắt rắn thành từng khúc nhỏ, bỏ đi phần ruột. Đây là cách thưởng thức mộc mạc nhất, không cần đến dao thớt cầu kỳ.
Khúc thịt rắn còn nóng hổi được chấm vào chén muối hột giã cùng ớt trái cay nồng, rồi đưa vào miệng kèm theo miếng xoài sống đập dập. Khi nhai từ từ, người thưởng thức cảm nhận được sự ngọt ngào tự nhiên của thịt rắn, hòa lẫn với mùi khói đồng quê, vị béo ngậy, mặn mà, chua thanh và cay xé. Đó chính là mùi vị hoang dã của thiên nhiên nội đồng được kết tinh, hòa quyện thành một khẩu vị lạ kỳ và cuốn hút, khiến người ta không thể không đưa tay nâng nhẹ chung rượu nồng cay.
